You are here

Wat is sjoemelstroom?

Veel stroomleveranciers kopen de fysieke elektriciteit voor de laagste prijs op de stroombeurs en combineren deze met de goedkoopste groene stroom certificaten uit het buitenland. Het resultaat mag officieel groene stroom heten maar wij noemen het sjoemelstroom: er gaat geen enkele prikkel van uit om meer duurzame energie in Nederland te produceren. Het kost stroomleveranciers op deze wijze nog geen euro om een heel huishouden een jaar lang van groene stroom te voorzien.

Wij hebben het woord 'sjoemelstroom' in 2012 bedacht toen we startten met de vernieuwde campagne Groene Stroom? Ja Graag!. Wij vroegen ons toen af hoe het toch kon dat er in Nederland ongelofelijk veel groene stroom wordt geconsumeerd terwijl er maar heel weinig duurzame elektriciteit wordt geproduceerd. Wij ontdekten toen dat er op grote schaal wordt gehandeld in Garanties van Oorsprong (GvO's), certificaten die grotendeels afkomstig zijn van Noorse waterkrachtcentrales. Deze GvO's kunnen los van de fysieke elektriciteit worden ingekocht. Vervolgens kunnen ze worden gecombineerd met grijze stroom afkomstig van Nederlandse fossiele centrales. Het resultaat gaat volgens de wettelijke bepalingen door als groene stroom. Wij noemen het sjoemelstroom.

Aangezien er een enorm voorraad aan goedkope waterkrachtcertificaten bestaat kan op die manier een haast onbeperkte hoeveelheid goedkope groene stroom worden gecreëerd. De marketingafdelingen van veel Nederlandse energieleveranciers gaan met die sjoemelstroom aan de slag en wekken graag de suggestie dat consumenten 'iets goeds voor het milieu doen' door deze groene stroom af te nemen. Maar als je sjoemelstroom afneemt helpt dat de transitie naar meer duurzame energie helemaal niet. Zelfs het CBS vermeldt in haar publicatie ‘Hernieuwbare Energie in Nederland’ dat de keuze van de consument voor deze sjoemelstroom geen effect gehad heeft op de productie van meer groene stroom. Wil je de energietransitie een duwtje geven? Ga dan naar de WISE Energievergelijker en kies voor écht groene stroom, van een 100% groen energiebedrijf. 

Actuele situatie

Uit de publicatie Energietrends 2016 van ECN  blijkt dat het Nederlandse verbruik van groene stroom in 2015 bijna vier keer groter was dan de productie: 42% van alle de elektriciteit werd in NL als 'groene stroom' verbruikt, maar slechts 11% van de totale Nederlandse stroomproductie kwam daadwerkelijk uit hernieuwbare bronnen. Een groot deel van onze groene stroom moet dus elders vandaan komen. Als we kijken naar de totale hoeveelheid in NL afgeboekte GvO's zien we inderdaad dat 69% uit het buitenland komt. In de statistieken van CertiQ wordt ook bijgehouden waar precies de GvO's vandaan komen:

De meeste geïmporteerde groene stroom certificaten (GvO's) zijn afkomstig van waterkrachtcentrales in Noorwegen, Frankrijk en Zweden.

Huishoudens zijn trouwens veel groener dan overheden en bedrijven: van de huishoudens heeft 63% groene stroom*.  Bij de overheid en het bedrijfsleven is dat maar 31%.**

Heeft de WISE campagne tegen sjoemelstroom effect?

De import van Noorse waterkracht GVO's is mede dankzij de WISE campagne flink gedaald. Energiewebsite Energeia meldt in januari 2016: "De GVO's van Noorse waterkrachtcentrales hebben een slechte naam gekregen door actiegroep Wise, die de term sjoemelstroom muntte. Noorse waterkrachtcentrales worden door Wise steevast als voorbeeld gekozen van een oneerlijke manier om grijze stroom te vergroenen. In 2012 kwam nog 69% van alle geïmporteerde GVO's uit Noorwegen, in 2015 is dat teruggelopen tot 25%, oftewel 8,7 TWh. Wel is Noorwegen na Nederland zelfnog steeds de grootste leverancier van GVO's voor de Nederlandse markt."

Maar helaas is de situatie niet werkelijk verbeterd. De goedkope GvO's komen nu alleen wat minder uit Noorwegen en wat meer uit andere landen.

Zo houdt u sjoemelstroom buiten de deur

  • Stap over naar een betrouwbare stroomleverancier via de WISE groene energie vergelijker!
  • Vraag bij uw huidige energieleverancier om duurzame energie uit Nederlandse wind zon. Uw leverancier moet dat kunnen aantonen met GvO's.

** Berekening WISE:

  • Totaal stroom is 115 Twh, waarvan 23 TWh HuisHoudens(HH) en 91 TWh Overheid&bedrijfsleven(OB) [ECN et.al]
  • Totaal is 42,6 TWh groene stroom  verbruikt in 2015.[CertiQ]
  • Van HH is 63% groene stroom[ECN et al]=> o,63 x 23= 14,5 TWh groene stroom wordt gebruikt door  HH.
  • Blijft over voor BO: 42,6-14,5= 28,1 TWh. Dus het aandeel groene stroom bij het BO is 28,1/91= 31%