You are here

FAQ's rond groene stroom

Waarom moeten Nederlanders overstappen op groene stroom?

  • Overstappen op groene stroom is heel effectief: als je overstapt van grijze stroom van een grijze leverancier als Nuon of Essent naar echt groene stroom en gas van een goede leverancier bespaar je tot 4 ton CO2. Zo lever je een belangrijke bijdrage om luchtvervuiling en klimaatverandering tegen te gaan.
  • Je betaalt je energierekening voortaan aan een bedrijf dat meehelpt om Nederland te verduurzamen en niets te maken heeft met kolen, gas en uranium. Als steeds meer mensen overstappen naar een écht duurzame energieleverancier, winnen deze bedrijven aan slagkracht.
  • Iedereen kan het doen, ook mensen met een klein portemonnee en een hebben tenslotte een stroomleverancier.

Hoeveel groene stroom wordt er momenteel opgewekt in Nederland?

In 2014 bedroeg de productie van hernieuwbare elektriciteit 11,85 miljard kWh, of wel 10,1 procent van het totale elektriciteitsverbruik in Nederland.

Waar kan ik écht groene stroom krijgen?

Wij doen jaarlijks uitgebreid onderzoek naar de duurzaamheid van alle Nederlandse stroomleveranciers. Hieruit resulteert een ranking. In de top van deze ranking vind je de duurzame voorlopers, deze bevelen we aan om over te stappen: Op onze WISE groene energie vergelijker zetten we de groene toppers op een rij. Je kunt er prijzen vergelijken en direct overstappen.

Is de groene stoom duurder dan kolenstroom?

De prijzen van de energieleveranciers veranderen vaak en worden sterk vertekend door kortingsacties en welkomstbonussen. Algemeen kan worden gesteld dat groene stroom even duur is als grijze stroom.

Wat is het percentage stroomverbruik door huishoudens versus bedrijfsleven?

Stroomverbruik totaal in NL 2013: 120 TWh

  • Huishoudens: 35 TWh (30%)
  • Industrie: 25 TWh (20%)
  • Dienstverlening, landbouw en visserij: 45 TWh (38%)
  • Vervoer en de energiesector zelf zijn verbruiken de rest (12 %) 

cijfers van compendiumvoordeleefomgeving.nl

Hoe belangrijk is groene elektriciteit voor het terugdringen van de CO2-uitstoot? Welke doelstelling behalen wij als heel Nederland op groene stroom overstapt? 

Ongeveer 30% van de CO2 emissies hangen (wereldwijd) samen met elektriciteit. Er wordt verwacht dat elektriciteit een steeds grotere rol gaat spelen in de energietransitie, denk aan de plannen voor de elektrificering van de automobiliteit. Vergeleken met de sectoren transport, industrie of de gebouwde omgeving zijn in de elektriciteitssector relatief veel bewezen technieken voor vermindering van de CO2 uitstoot beschikbaar. Voor het halen van klimaatdoelen ligt het daarom voor de hand om een groter beroep op de elektriciteitssector te doen dan op andere sectoren.

Wat is écht groene stroom volgens WISE?

Echt groene stroom moet voldoen aan 2 voorwaarden:

  1. De stroom moet afkomstig zijn uit Nederlandse windparken en zonneinstallaties. (zo sluit je sjoemelstroom uit)
  2. De stroom moet afkomstig zijn van een 100 % duurzaam bedrijf (zo voorkom je dat met je geld alsnog wordt geïnvesteerd in fossiel of kernenergie)

Wat als iedereen overstapt op groene stroom, is er wel genoeg?

Als morgen iedereen – ook alle bedrijven -  zou overstappen naar écht groene stroom uit Nederland, dan zouden we een probleem hebben. Want slechts 10% van de Nederlandse stroomproductie is in 2015 afkomstig van duurzame installaties. Maar de komende jaren gaat het hard met de ontwikkeling van wind op zee. Als de vraag stijgt en consumenten bewust vragen om Nederlandse groene stroom (en dus geen sjoemelstroom meer accepteren) dan zullen de energiebedrijven ook nog harder gaan lopen om het mogelijk te maken.

Er ontstaat ook nog een ander effect: veel windprojecten sneuvelen in NL door gebrek aan draagvlak. Nieuwe locaties zijn vaak omstreden. Men is wel voor duurzame energie, maar “not in my backyard‘’. Als steeds meer mensen bewust aangeven dat ze Nederlandse groene stroom willen, dan moet men ook inzien dat die ergens geproduceerd zal moeten worden. 

Is sjoemelstroom anno 2017 nog steeds een probleem?

Ja! Ruim een derde van alle elektriciteit (dus incl. industrie, vervoer, dienstverlening...) wordt in Nederland als groene stroom verkocht. Maar slechts 11% van de Nederlandse stroomproductie kwam uit duurzame bronnen. De rest wordt ‘vergroend’ d.m.v.  geïmporteerde Garanties van Oorsprong (GVO’s), groencertificaten die voor het grootste deel afkomstig zijn uit lang bestaande Noorse waterkrachtcentrales. De fysieke stroom uit die centrales wordt hoofdzakelijk in Noorwegen zelf gebruikt, de GVO’s worden als extraatje op de internationale markt verhandeld. Met andere woorden, het echte resultaat dat de markt voor groene stroom voor Nederland zou moeten opleveren - meer productie van groene stroom ten koste van grijze stroom – ontbreekt. Alle inspanningen hebben tot nu toe vooral geleid tot een handel in papieren door energiebedrijven die zichzelf willen positioneren als aanbieders van groene stroom, zonder dat ze deze in voldoende mate produceren. Het op papier vergroenen van een Nederlands huishouden voegt helemaal niets toe aan de productie van meer duurzame energie, niet in Nederland en ook niet in Noorwegen. Het is spotgoedkoop om op deze manier groene stroom aan te bieden - we hebben het over ongeveer één Euro per huishouden per jaar. Groene stroom die in werkelijkheid bestaat uit grijze stroom plus Noorse waterkracht-GvO's noemen wij daarom sjoemelstroom.

Groencertificaten? Deugt het certificaten systeem wel?

Met de discussie rond 'sjoemelstroom' wil WISE niet het systeem van de groencertificaten (oftewel GvO's, Garanties van Oorsprong) in twijfel trekken. We bekritiseren het oneigenlijk gebruik van de GvO's door de energieleveranciers. De Garanties van Oorsprong worden door CertiQ perfect gefaciliteerd en doen precies wat de naam zegt: Ze vertellen ons waar de elektriciteit vandaan komt en houden verder geen waardering in. Het systeem is betrouwbaar en we kunnen niet zonder. Maar een GvO is geen EKOlabel! Is elektriciteit uit afvalverbranding groen of niet? Daar gaan de GvO's niet over. Dat is een ingewikkelde afweging die breed moet worden bediscussieerd.

Groene stroom producten van grijze bedrijven?

Ons belangrijkste punt is dat wij vinden dat het waardevoller is als je een energiebedrijf op haar totale ‘performance’ beoordeelt, en niet op productniveau. Een bedrijf dat op de meeste duurzame criteria slecht scoort, kan in theorie wel een erg duurzaam product in de markt zetten. Het is echter de vraag in hoeverre dat product op zichzelf bijdraagt aan de transitie naar een schone en veilige energievoorziening als het bedrijf met haar andere activiteiten (investering, productiepark) de energietransitie juist tegenwerkt.

Is er een keurmerk voor groene stroom?

Ja, groene stroom wordt in Nederland gecertificeerd door de Stichting Milieukeur (SMK). Het Milieukeur voor groene elektriciteit zegt ons niet zo veel omdat het slechts gekoppeld is aan stroomproducten. Wij vinden wij dat het van meer betekenis is als je een energiebedrijf op de totale ‘performance’ beoordeelt, en niet op productniveau. Neem een bedrijf als Scholt Energy Control, sinds kort actief op de zakelijke stroommarkt. Het stroometiket van Scholt is uitgesproken grijs: Kolen- en kernenergie en een heleboel aardgas. Maar het bedrijf kan wel goede sier maken met een groene stroom product (WaarborgWind) dat zelfs het Milieukeur draagt. Verder is het goed om te weten dat Milieukeur niet actief bezig is om alle stroomproducten te beoordelen. Er zijn dus veel meer stroomproducten op de markt die ook het Milieukeur zouden kunnen krijgen. Een stroombedrijf kan zelf de certificiering aanvragen en moet daarvoor betalen. Veel bedrijven doen het niet om strategische of om financiële redenen.

Er is ook een internationaal keurmerk voor groene stroom: Ekoenergie. Het bijzondere van dit initiatief is dat het wordt gedragen door ca. 40 milieu- en natuurorganisaties uit meer dan 20 landen.

Welke brandstoffen gebruiken de Nederlandse elektriciteitproducenten?

In 2012 is in totaal 953 PJ aan brandstoffen ingezet voor de Nederlandse elektriciteitsproductie. 81 procent van alle brandstofinzet kwam in 2012 uit fossiele brandstoffen.

54% aardgas
22% steenkool
9% biomassa
5% stookolie en overige fossiele brandstoffen
4% kernenergie
5% andere energiedragers (o.a. wind & zon)

In 2012 nemen hernieuwbare energiedragers 11 procent van de totale inzet voor de elektriciteitsproductie voor hun rekening. Naast biomassa draagt vooral windenergie bij aan de productie van hernieuwbare elektriciteit. Elektriciteit uit zon en waterkracht neemt in Nederland een zeer beperkte plaats in.

In 2013 minder biomassa in centrales

De productie van elektriciteit uit biomassa daalde in 2013 met ongeveer een vijfde doordat elektriciteitscentrales 40 procent minder biomassa meestookten. De daling van het meestoken werd onder andere veroorzaakt door het gedeeltelijk aflopen van subsidie. De elektriciteitsproductie uit biomassa via andere technieken, zoals afvalverbranding en biogas, bleef stabiel.

Windenergie groeit

De elektriciteitsproductie van windmolens nam in 2013 met 8 procent toe door uitbreiding van de capaciteit. De capaciteit van de Nederlandse windmolens steeg in 2013 met een kleine 300 megawatt tot ongeveer 2,7 duizend megawatt eind 2013. Het was voor het eerst sinds 2008 dat het windvermogen flink steeg. In 2013 kwam 45 procent van de productie van hernieuwbare elektriciteit uit windenergie.

bron: Compendium voor de leefomgeving

Wat is de elektriciteitsmix van geleverde stroom in Nederland?

De stroom die uiteindelijk geleverd wordt aan klanten heeft een totaal andere mix dan de stroom die daadwerkelijk in Nederland wordt geproduceerd. In 2013 zag die eruit als volgt:

39% aardgas
35% hernieuwbaar
19% kolen
5% kernenergie
2% afval, stookolie en ‘overige bronnen’

De Nederlandse leveringsmix wordt gedomineerd door elektriciteit opgewekt uit aardgas (39%), waarvan een deel met WarmteKrachtKoppeling (WKK) (27%) en een deel zonder (12%). Daarna volgt elektriciteit uit hernieuwbare bronnen (35%), waarbij moet worden opgemerkt dat het grootste deel hiervan afkomstig is van import van certificaten (sjoemelstroom). Elektriciteit uit kolen heeft een aandeel van 19%, en kernenergie 5%. Voor kernenergie geldt net als voor groene stroom dat deze voor een aanzienlijk deel via import in onze leveringsmix terechtkomen. Elektriciteit uit afval, stookolie en ‘overige bronnen’ hebben slechts een klein aandeel in de nationale leveringsmix.

bron: CE Delft