Kennisdossier Kernenergie
4 minuten

Kernenergie & Klimaat

Nederland heeft als doel om in 2030 55% minder broeikasgassen uit te stoten vergeleken met 1990. In 2050 wil Nederland klimaatneutraal zijn, wat netto geen uitstoot van broeikasgassen meer betekent. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) brengt elk jaar een rapport uit over hoever Nederland is in het behalen van de klimaatdoelen. In haar meest recente versie voorspelt het PBL dat met de huidige maatregelen de klimaatdoelen niet worden gehaald. Er is zelfs een kans van minder 5% dat de 55% vermindering wordt behaald. Dit betekent dat het doel van 2050 ook moeilijker wordt om te behalen.

 

In onderstaande grafiek is de huidige daling van broeikasgasemissies en het streefdoel te zien.

Bron: PBL. Klimaat- en Energieverkenning 2025 (2026)

 

Waarom is het 2030 doel zo belangrijk?

De United Nations heeft in september 2026 een rapport naar buiten gebracht waarin wordt bevestigd dat we de maximale grens van 1.5 graden Celcius opwarmen in de komende jaren zullen overschrijden. Het doel was om niet boven die 1.5 graden te komen, maar dat is al te laat. We moeten alles op alles zetten om verdere opwarming te voorkomen. Warmt het klimaat nog meer op, dan worden de gevolgen nog extremer; hittegolven, zeespiegelstijging, voedseltekort door droogtes, meer dieren en planten sterven uit, de poolkappen smelten, er komen meer klimaatvluchtelingen en een wereldwijde economische crisis dreigt. De tijd om iets aan klimaatverandering te doen dringt en daarom moet nu onze uitstoot drastisch teruggedrongen worden.

Europa is na China en de Verenigde Staten de grootste uitstoter van broeikasgassen. De Europese Unie heeft als ambitie daar wat aan te doen. Daarom hebben alle EU-landen afgesproken om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Nederland is de op 5 na grootste vervuiler van de EU  – na Duitsland, Italië, Polen, Frankrijk en Spanje. Er valt dus veel klimaatwinst te behalen als Nederland nu flink broeikasgassen verlaagt. Daarbij gaat het ook om klimaatrechtvaardigheid. Mensen in het Globale Zuiden lijden meer door de klimaatcrisis terwijl het vooral het Globale Noorden is dat verantwoordelijk is voor de uitstoot van broeikasgassen.

Kan kernenergie helpen?

Kernenergie wordt soms als oplossing voor klimaatverandering gepresenteerd. Het zorgt voor relatief weinig CO2-uitstoot in vergelijking met fossiele brandstoffen. Maar zo simpel is het niet. Het bouwen van een kerncentrale duurt erg lang. Het hele proces van vergunningverlening en bouw kan zomaar 20 jaar of zelfs langer duren. Een kerncentrale komt daarmee veel te laat om bij te dragen aan de 2030 doelen, en mogelijk ook voor de 2050 doelen. Bovendien is afgesproken dat we al in 2035 een 100% duurzame elektriciteitsvoorziening hebben.

De nucleaire industrie komt met een alternatief: de kleine modulaire reactor (SMR). Deze zijn kleiner en zouden sneller gebouwd kunnen worden. Deze centrales zijn echter nog nooit gebouwd. Ze leveren bovendien minder elektriciteit en kosten waarschijnlijk nog veel meer geld dan een grote  kerncentrale. SMR’s zijn dus ook niet de oplossing.

Daarnaast wordt de bijdrage van kerncentrales vaak overschat. Er zijn maar twee locaties in Nederland waar de bouw van een kerncentrale enige kans maakt: de Eemshaven en Terneuzen. Of het haalbaar is om twee, of zelfs maar één kerncentrale bij te bouwen, is de vraag. TNO concludeert daarom in haar scenariostudies dat kernenergie maximaal 4% (153 Pj) van de energiemix kan uitmaken in 2050.

Door de hoge kosten en beperkt aantal bouwlocaties, zal kernenergie een marginale rol spelen in de energiemix. Kerncentrales kunnen daarom niet of nauwelijks bijdragen aan het op tijd stoppen van klimaatverandering. Veel slimmer is om het bedrag dat nu gereserveerd staat voor kernenergie, 14,5 miljard, te investeren in maatregelen die nu zorgen voor CO2-reductie.

Is kernenergie echt nodig?

Is kernenergie nodig om in onze toekomstige energiebehoeften te voldoen? Nee, gelukkig niet. Nationale en internationale studies en scenario’s geven aan dat met meer hernieuwbare bronnen zoals zon en wind, opslag, aardwarmte en omgevingswarmte, kernenergie niet nodig is. Een hernieuwbaar energiesysteem is sneller en beter uitvoerbaar, levert net zoveel uitstootreductie op en heeft niet de nadelen van kernenergie (zoals het kernafval, de veiligheidsrisico’s en de extreme kosten).

Waar ook veel winst te halen is, is het tegengaan van energieverspilling. Apparaten kunnen nog een stuk efficiënter, en in het bedrijfsleven en de industrie is nog een wereld te winnen. Batterijen, andere opslagmethodes, en verbindingen met energienetten in het buitenland zullen in de toekomst voorkomen dat schoonopgewekte wind- en zonne-energie verloren gaat.

De tijd voor het klimaat dringt. Partijen die voor kernenergie zijn, voelen die druk blijkbaar niet. Om de klimaatcrisis echt aan te pakken, hebben we nu echt schone energie nodig. De menskracht en de miljarden die we nu al besteden aan kernenergie, kunnen dus beter daarheen.

Laatst geüpdatet 08-09-2026

Meer over Kernenergie


Artikel

Locaties voor nieuwe kerncentrales

5 minuten

Artikel

Waarom is kernenergie keiduur?

4 minuten