Momenteel heeft Nederland één werkende kerncentrale. Deze staat in Borssele, Zeeland. Het kabinet heeft plannen voor het bouwen van vier nieuwe kerncentrales. Het doel is 7 Gigawatt kernenergie in 2050 produceren. Afgelopen juni zijn er na grondig onderzoek twee locaties gekozen als voorkeurslocatie voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales. Er wordt geschat dat de kerncentrales eind jaren 30 zouden kunnen gaan draaien. 

De opties voor de locatie zijn:

1. Eemshaven in Groningen
2. Terneuzen in Zeeland

Het kabinet zal voor het einde van dit jaar een voorkeurslocatie doorgeven aan de Tweede Kamer voor de bouw van de twee kerncentrales. Een ontwerp-Voorkeursbeslissing (oVKB) zal in de eerste helft van 2027 verschijnen. Deze wordt dan ter inzage gelegd voordat de definitieve keuze wordt gemaakt.

     
Kaart energieprojecten. Bron: Nieuwe kerncentrales. Rijksoverheid.  https://energietransitie.nl/energieprojecten/nieuwbouw-kerncentrales  

Hoe wordt een locatie voor een kerncentrale gekozen? 

Er zijn veel voorwaarden waaraan een locatie moet voldoen, waardoor het aantal geschikte locaties zeer beperkt is. Een geschikte locatie voor een kerncentrale moet voldoen aan de volgende criteria:  

1. De locatie moet veilig zijn. Dat betekent bijvoorbeeld dat er gekeken wordt naar geologische veiligheid zoals vulkanisme, aardbevingsgevoeligheid en bodemgesteldheid. Maar ook andere aspecten spelen een rol zoals overstromingsgevoeligheid, externe veiligheidsrisico’s door menselijk handelen, zoals de aanwezigheid van potentieel risicovolle industrie, vliegtuigval en oorlog; 
2. Er moet voldoende koelwater aanwezig zijn. Dit is cruciaal, want een kerncentrale moet hoe dan ook gekoeld worden. In Nederland blijven voor grote kerncentrales hierdoor alleen nog kustlocaties over. Nadeel is dan weer dat daar het risico op overstromingen groter is; 
3. De locatie moet goed bereikbaar zijn voor onder andere hulpdiensten en voor aan- en afvoer van stoffen;
4. De ligging moet voldoen aan de eisen om de veiligheid van omwonenden te verzekeren. De locatie moet verantwoordelijk zijn ten opzichte van bevolkingscentra oftewel bevolkingsdichtheid. In de praktijk mogen er dus geen grote stedelijke gebieden in de buurt zijn;
5. De elektriciteitsinfrastructuur moet geschikt zijn. De opgewekte stroom moet naar het achterland vervoerd kunnen worden, bijvoorbeeld door aanwezige hoogspanningslijnen;
6. Er is aanwezigheid van mogelijke gebruikers/afnemers van de geproduceerde energie en van restproducten; 
7. Er moet ruimte zijn. Dat blijkt nog weleens lastiger dan gedacht in ons overvolle landje. Kerncentrales staan erom bekend relatief weinig ruimte in te nemen in de energiesector, namelijk zo’n 50-60 hectare, maar zodra er concreet een locatie gevonden moet worden, blijken er tal van andere wensen voor diezelfde ruimte te zijn; 
8. Negatieve milieueffecten voor natuurbeschermingsgebieden in de omgeving moeten worden voorkomen; 
9. Er moet maatschappelijk draagvlak zijn. 

Tijdlijn zoektocht naar nieuwe locatie 

De zoektocht naar een geschikte locatie voor een of meer kerncentrales kent een lange geschiedenis. Op 9 februari 1977 werd er een lijst met 10 locaties gepresenteerd, die zich volgens de bewindslieden Lubbers en Gruijters leenden voor de bouw van een kerncentrale. De lijst verscheen in het Aanvullend Structuurschema Electriciteitsvoorziening (1977). Tegen 2008 waren er nog vijf locaties over waarvoor het ‘waarborgingsbeleid kerncentrales’ van kracht bleef. Dat wil zeggen dat gegarandeerd moest worden dat op die plaatsen daadwerkelijk ooit een kerncentrale gebouwd kon worden. In 2010 vielen de locaties Noordoostpolder (wegens risico op verontreiniging van de drinkwatervoorraad in het IJsselmeer) en Moerdijk (wegens het aantal mensen woonachtig in de omgeving) af na een periode van inspraak. Het kabinet handhaafde enkel nog het waarborgingsbeleid kernenergie voor de locaties Eemshaven, Maasvlakte 1 en Borssele. De Eemshaven – altijd al een omstreden locatie vanwege het aardbevingsgebied – werd in 2021 naar aanleiding van een motie door de Tweede Kamer van de lijst geschrapt. 

In het voorjaar van 2025 startte het onderzoek naar de voorkeurslocaties voor de twee nieuwe kerncentrales door TenneT. Deze organisatie beheert het landelijke hoogspanningsnet.  Opvallend was dat de Eemshaven toch geselecteerd werd voor het locatie-onderzoek. Minister Hermans verdedigde dat opmerkelijke besluit door te stellen dat er anders wellicht juridische stappen worden gezet door tegenstanders van andere locaties. Ook werd er ineens een nieuwe locatie toegevoegd aan het locatieonderzoek; Terneuzen. In totaal werd er onderzoek gedaan naar 7 mogelijke locaties. De resultaten werden in juni 2026 gepubliceerd in de concept Integrale Effecten-Analyse (IEA) en de concept plan-milieueffectenrapportage (MER) en daar kwamen de Eemshaven en Terneuzen naar voren als de enige overgebleven opties voor de bouw van kerncentrales. 

Het kabinet zegt in hun kamerbrief te realiseren dat men niet blij is met de komst van kerncentrales in Groningen en geeft aan net als vorige kabinetten de voorkeur te geven aan een locatie in Zeeland. Alleen blijkt uit het onderzoek van TenneT dat het inpassen van een kerncentrale in het stroomnet in Zeeland lastig gaat worden, dus de overheid staat nu voor een dilemma. Groningen heeft geen draagvlak en Zeeland heeft niet het stroomnet ervoor, stelt het kabinet in hun kamerbrief. Nu is dit in werkelijkheid natuurlijk genuanceerder. Zo is het draagvlak voor kerncentrales in Zeeland ook niet zo groot als steeds wordt aangenomen. Politici in Zeeland komen nu met de oplossing voor het stroomnet probleem om dan maar datacenters te gaan bouwen die het overschot aan stroom kunnen verbruiken om zo de komst van de kerncentrales mogelijk maken. Daarbij willen de Groningers hun stroomnet liever gebruiken voor duurzame energie. De komst van kerncentrales in de Eemshaven zou de ontwikkelingen in aanlanding van wind op zee en waterstof in de weg staan. 

De komende tijd zal er meer onderzoek worden gedaan naar de twee locaties, zowel naar de systeemtechnische kant als naar lokaal en regionaal draagvlak. Er zullen gesprekken gevoerd worden met bewoners, medeoverheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties. 

Het argument dat kerncentrales weinig ruimte innemen begint steeds minder overtuigend te worden, want zelfs die weinige ruimte laat zich in Nederland nauwelijks vinden. Het is tijd dat de knoop wordt doorgehakt; voor kernenergie is geen plek in Nederland!  

Hoe kunnen we de bouw van de twee nieuwe kerncentrales tegenhouden? 

Het besluit voor de locatie van de twee nieuwe kerncentrales is nog niet definitief. Er is nog een kans om het tegen te houden. In dit artikel zetten we op een rijtje wat jij kan doen. Doe mee met onze strijd! 

Laatst geüpdatet: 05-08-2026