De energietransitie is niet enkel een technische omschakeling maar ook een sociale. WISE zet zich in voor een schone én eerlijke transitie. En dat raakt aan de kwestie van energiearmoede.

Wat is energiearmoede?

Onze overheid heeft geen pasklare definitie van wat energiearmoede is. Wel laten zij TNO jaarlijks met verschillende indicatoren onderzoeken hoe het staat met energiearmoede in Nederland. Zij kijken naar hoeveel geld mensen besteden aan hun energierekening, en of zij geld of mogelijkheden hebben om hun huis te verduurzamen.  Volgens TNO leefden in 2024 zo’n 510.000 huishoudens in energiearmoede. 1 op de 12 kinderen groeit op in energiearmoede. Deze mensen besteden een aanzienlijk deel van hun inkomen aan hun energierekeningen en kunnen hun huis niet verduurzamen. Bijvoorbeeld omdat ze niet genoeg geld hebben om zonnepanelen of een warmtepomp te kopen of hun huis te isoleren. Ook kan het zijn dat zij als huurder niet bevoegd zijn dit te doen.

Waarom is energiearmoede een probleem?

Zonder extra beleid kunnen mensen die leven in energiearmoede vaak niet ontsnappen aan deze situatie. Mensen gebruiken dan vaak minder energie dan nodig is voor een comfortabel en gezond leven, bijvoorbeeld door de thermostaat lager te zetten of regelmatig af te zien van koken omdat ze gas te duur vinden. Dit levert veel stress en gezondheidsklachten op. Uit onderzoek van het armoedefonds blijkt dat ruim een kwart van de armoedehulporganisaties gezondheidsproblemen zien bij mensen in energiearmoede.

Energiearmoede is een groeiend probleem

Met de stijgende energiekosten hebben steeds meer mensen last van energiearmoede. TNO bracht in kaart dat naast de 510.000 huishoudens in energiearmoede ook nog eens meer dan een miljoen huishoudens in de risicogroep vallen.

Wat gaat de politiek doen?

In het regeerakkoord ‘Aan de slag’ 2026 – 2030 staat die vermeld over energiearmoede:
“We geven prioriteit aan de verduurzaming van woningen en maken de energierekening zo blijvend betaalbaar, bijvoorbeeld met een Nationaal Isolatie Offensief. In de jaren tot 2030 helpen we via het NPLV de wijken met de grootste energiearmoede. Verhuurders worden verplicht energielabels E, F en G voor huurwoningen per 2029 uit te faseren; labels C en D per 2040.”

In de begroting is echter te zien dat ze hiervoor helemaal geen extra geld uittrekken. Dit terwijl energiearmoede wel een een steeds groter probleem wordt.

Wat moet er gebeuren?

Als energiearmoede wordt aangepakt is dat goed voor het welzijn van mensen, hun portemonnee en voor het klimaat. Het zou het dus veel meer prioriteit moeten krijgen. Er gebeuren al veel goede dingen, maar wat WISE betreft zou dit uitgebreid kunnen worden. Bijvoorbeeld: meer geld naar het isolatieoffensief, meer mensen helpen via fixbrigades, betere en hogere inzet van het energienoodfonds etc. Verhuurders moeten een grotere prikkel voelen om hun huizen te verduurzamen. Wooncorporaties moeten gesteund worden in hun verduurzamingsplannen. WISE vindt het belangrijk dat iedereen mee kan doen in de energietransitie. Een goede aanpak van energiearmoede verkleint de armoedekloof en zorgt voor minder CO2-uitstoot.

Zelf iets doen?

• Doe mee met de koude week (23 t/m 27 maart)
• Teken de petitie van het armoedefonds over het energienoodfonds