Na jarenlang de wens te hebben uitgesproken om kerncentrales in Borssele te bouwen heeft het kabinet moeten concluderen dat er geen ruimte is op deze locatie. In plaats daarvan blijven nog twee locaties over: Groningen en Terneuzen. Op vrijdag stuurt staatssecrataris Jo-Annes de Bat (CDA) een Kamerbief met meer informatie.

Onderzoek van TenneT: alleen Groningen geschikt

Het kabinet, die vier kerncentrales wil bouwen, komt hiermee voor een groot dilemma te staan. Voor Groningen zijn lokaal en in de Kamer moties aangenomen tegen de bouw van kerncentrales in de buurt van UNESCO-werelderfgoedgebied de Waddenzee en in een aardbevingsgebied. De andere locatie is in Terneuzen, in de buurt van het Natura-2000 gebied de Westerschelde dat slecht ontsloten is met de rest van het land. TenneT concludeert in een nieuw rapport dat er ingrijpende en dure maatregelen moeten komen om de stroom naar de Randstad te transporteren of dat wind moet worden afgeschaald. Dit zou neerkomen op nog eens 1,3 euro miljard extra per jaar. Zij achten alleen Groningen een geschikte locatie. “Het kabinet kan alleen nog maar ruimte vinden aan de randen van het land, waar veel lokaal verzet is. Dit laat zien dat Nederland te klein is voor deze dure kerncentrales”, zegt Lisanne Boersma van milieuorganisatie WISE.

”De twee plekken met de beste papieren zijn namelijk afgevallen”, zegt Lisanne Boersma van WISE. „Borssele, waar al een kerncentrale staat, blijkt te krap en stuit op verzet; ook in de Maasvlakte, waar tenminste nog energievraag is, blijkt er onvoldoende ruimte te zijn. Wat overblijft zijn twee heel problematische locaties. Dat na jaren zoeken alleen de slechtste plekken overblijven, is geen toeval: het is het bewijs dat kernenergie nergens in te passen valt.”

De Eemshaven ligt in een aardbevingsgebied, pal naast UNESCO-werelderfgoed de Waddenzee. De provincie Groningen en de landelijke politiek hebben na een aangenomen Kamermotie nee tegen Groningse atoomstroom gezegd. Dat Eemshaven nog steeds meedoet, ondanks deze politieke oppositie, betekent of dat er geen plek is voor kernenergie in Nederland, of dat de politiek de wensen van Groningers naast zich neer dreigt te leggen. Terneuzen betekent een kerncentrale in een slecht ontsloten polderlandschap aan de Westerschelde – een Natura 2000-gebied al in slechte staat – met een reële kans op koeltorens van zo’n 200 meter, op de grens met Vlaanderen, waar bewoners, gemeenten en de Oost-Vlaamse provincieraad bezwaar maken.

Bezint eer ge begint

„Een kerncentrale in een aardbevingsgebied naast de kwetsbare Waddenzee, of in een ongerept polderlandschap aan een doodzieke Westerschelde dat zijn noodgrepen”, aldus Lisanne Boersma. “Daar komt nog bij dat het een duur karwei is om de stroom vanuit Terneuzen naar de rest van Nederland te krijgen, terwijl al duidelijk is dat het Zeeuwse stroomnet overvol zit. Kernenergie draagt daardoor bij aan de netcongestie. Het alternatief is dat wij met onze belastingcenten in Terneuzen veel te dure stroom opwekken voor Antwerpen. Daar heeft Nederland niets aan.”

WISE wijst er daarnaast op dat kernenergie te duur en te traag is voor de klimaatopgave. De twee centrales worden door de overheid rooskleurig geraamd op 20 tot 30 miljard euro en leveren op zijn vroegst eind jaren dertig stroom, terwijl de klimaatdoelen voor 2030 en 2035 nu gehaald moeten worden. Bovendien is er nog altijd geen eindberging voor het radioactieve afval, en leunt de splijtstofketen van Borssele deels op Rusland.

Volgens WISE laten de plannen zich slecht rijmen met het uitgangspunt van het kabinet zelf, dat voor een goede ruimtelijke inpassing draagvlak cruciaal noemt. De organisatie roept op de nieuwbouwplannen niet door te zetten, en de tientallen miljarden te investeren in wind, zon, opslag en energiebesparing: sneller, goedkoper en zonder afvalerfenis.

„Wie tegen al deze signalen in toch doorgaat”, besluit Boersma, „kiest bewust voor een rommelig en onhoudbaar proces. Kernenergie hoort niet thuis in Nederland.” WISE kondigt daarom aan dat zij met lokale bewoners in Groningen en Zeeland het verzet zullen opvoeren.