Het opbergen van het hoogradioactieve afval van de nucleaire plannen van het kabinet gaat €16 tot 31 miljard kosten. Dit is een toevoeging van €12 tot 23 miljard euro bovenop het tot nu toe beoogde bedrag. Dat blijkt uit Mind the gap, een vandaag verschenen studie van WISE Nederland naar de kosten van de eindberging van Nederlands kernafval.
Het kabinet wil de kerncentrale Borssele langer openhouden en 7GW aan kernenergie bijbouwen. De besluiten over de bouw en de eindberging zijn echter van elkaar gescheiden. WISE Nederland rekende daarom de kosten van eindberging uit om helderheid te scheppen over de volledige kosten van de kabinetsambities. Hiervoor zijn de afvalprognoses en kostenramingen van staatsdeelneming COVRA – verantwoordelijk voor de berging van kernafval – gebruikt. Deze zijn gecorrigeerd voor de kostenstijgingen die de eindbergingsprogramma’s van Finland, Zweden en Frankrijk tot nu toe in werkelijkheid doormaakten. De nieuwbouwplannen van het kabinet verhogen de opbergkosten met €12 tot 23 miljard. Dit is bovenop de kosten voor de eindberging van de huidige afvalberg. Dit is vergelijkbaar met of groter dan het complete bouwbudget van €14,5 miljard voor twee nieuwe kerncentrales.
Wie gaat er voor de eindberging betalen?
Het rapport is een waardevolle toevoeging aan dit debat, ook omdat COVRA’s eigen kostenraming bijna vervijfvoudigde in één jaar – van €2,31 naar €10,9 miljard. Het fonds dat COVRA beheert voor de eindberging wordt echter bijgevuld door langlopende afspraken met de producenten van radioactief materiaal, waarvan de bedragen niet openbaar zijn en waar geen risico-opslag op zit. Toezichthouder ANVS stelde al in 2020 vast dat ziekenhuizen feitelijk de financiële risico’s van de nucleaire sector droegen. Dit is in strijd met het beginsel ‘de vervuiler betaalt’. Hierdoor loopt de staat het risico op te draaien voor grote kostenoverschrijdingen.
“Het kabinet staat op het punt miljarden uit te geven aan nieuwe kerncentrales, maar over de rekening van het afval zwijgen ze. Daarom hebben wij het prijskaartje voor hen uitgerekend. Die rekening ligt straks bij de generaties na ons, zeker omdat de politiek niet regelt dat de vervuiler betaalt.”, aldus Lisanne Boersma, directeur van WISE Nederland.
Het rapport doet zes aanbevelingen, waaronder: regel eerst het kostenplaatje voor de eindberging voordat besloten wordt over nieuwbouwplannen, en hef een bergingsheffing op atoomstroom zoals in Zweden en Finland gebruikelijk is.
Webinar over onderzoeksresultaten
WISE Nederland presenteert de bevindingen in een openbaar Engelstalig webinar op woensdag 16 september om 13.00 uur. De onderzoekers lichten de cijfers toe en beantwoorden vragen. Aanmelden kan via deze link via deze link, deelname is kosteloos.
