Op 1 september spraken organisaties uit het maatschappelijk middenveld en het bedrijfsleven met minister Van Veldhoven (KGG) en staatssecretaris Eerenberg (Fiscaliteit) over het afbouwen van fossiele subsidies. Hiske Arts van Fossielvrij: “We zijn blij dat de bewindspersonen zeggen open te staan voor nieuwe manieren om belastingen en het belastingstelsel groener te maken. We hebben afgesproken om dit samen uit te werken. Een belangrijke stap, want hoewel er al jaren over wordt gesproken, zijn fossiele subsidies tot nu toe nauwelijks afgebouwd.”

Uitnodiging voor creativiteit en samenwerking

Bij het gesprek waren Hans Stegeman (Triodos Bank), Ankie van Wersch (Future Up, voorheen MVO Nederland), Boris Schellekens (SOMO), Jilt Sietsma (Zero Emission Services), Hiske Arts (Fossielvrij) en Lisanne Boersma (WISE) aanwezig. Zij waren tevreden met het gesprek. “De staatssecretaris en minister benadrukten de noodzaak om met creativiteit te kijken naar wat er wel mogelijk is. We nemen de uitnodiging om hierin mee te denken met beide handen aan.” Aldus Ankie van Wersch, ceo van Future Up.

Het gesprek was georganiseerd vanuit de coalitie die in 2023 de brandbrief ‘stop fossiele subsidies’ aan het kabinet heeft gestuurd. Die brief was ondertekend door meer dan 50.000 mensen en 325 bedrijven. Onder hen ook de Triodos Bank, Zero Emission Services en Future up, die nu bij het gesprek aanwezig waren. Eerder werden al drie gesprekken gevoerd met minister Jetten, Adriaansens en Hermans. Hoewel er wel stappen zijn gezet bleef concrete actie uit. Lisanne Boersma, directeur WISE: “We vinden het positief dat er nu toezeggingen zijn gedaan om samen te kijken naar concrete invullingen van een pakket aan maatregelen om fossiele subsidies aan te pakken.”

Fossiele subsidies houden de omschakeling naar een duurzame economie tegen

Hans Stegeman van de Triodos Bank verzorgde de inleiding van het gesprek. Hij ging in op de economische logica van het afbouwen van fossiele subsidies. “Deze zomer is voor iedereen duidelijk geworden dat klimaatverandering onze economie direct treft’. Afbouwen van fossiele subsidies maakt het makkelijker voor banken om duurzame alternatieven te financieren.

Tijdens het gesprek werden diverse concrete casussen besproken. Jilt Sietsma van Zero Emission Services benoemde hoe fossiele subsidies de verduurzaming van de binnenscheepvaart belemmert. “Emissieloos varen is op dit moment duurder dan met fossiel. Gasolie is vrijgesteld van accijns, en tegelijkertijd moeten wij wel energiebelasting betalen voor het opladen van onze batterijen. Wij pleiten daarom voor een snelle route naar een gelijk fiscaal speelveld voor elektrische binnenvaart.”

Boris Schellekens, onderzoeker bij SOMO: “Het is belangrijk om een brede kijk te hebben op fossiele subsidies en maatregelen om deze op te heffen. Voor vliegen is er nu ook een Nederlandse vliegtaks omdat de accijnsvrijstelling op kerosine vastzit in Europese wetgeving, en vanwege de SAF bij-tank verplichting bij vliegtuigmaatschappijen nu ook een bunkerverplichting zodat ze niet elders tanken. Diezelfde creativiteit kunnen we toepassen op andere sectoren, zoals kunstmest, plastic of scheepvaart.” De bewindspersonen beaamden dat er veel mogelijk is en gaan graag met ons op zoek naar creatieve oplossingen.