8 april 2022

Verduurzaming van de industrie nu echt snel nodig

Op 4 april verscheen er opnieuw een alarmerend klimaatrapport van de IPCC gepubliceerd. Gister in het commissiedebat over de verduurzaming van de industrie gaf Minister voor Klimaat en Energie Rob Jetten aan dat hij er ernstig rekening mee houdt dat Nederland de komende jaren niet altijd zal voldoen aan de klimaatdoelen die de rechter in de Urgenda-zaak opgelegde. Er moet nu echt snel ambitieus klimaatbeleid komen, zeker ook bij de grote vervuilers.

Om de opwarming beperkt te houden zal er snel veel verduurzaming binnen verschillende sectoren moeten plaats vinden. De industrie is één van deze belangrijke sectoren. Verduurzaming in de industrie is een onderwerp dat terugkomt in vrijwel elke studie die gedaan is naar een klimaatneutraal energiesysteem voor Nederland. 

Wat zeggen de studies over de verduurzaming van de industrie? 

Afgelopen jaar zijn er meerdere casestudies uitgevoerd om uit te zoeken hoe Nederland klimaatneutraal kan worden voor 2050. Eén van de meest vooruitstrevende rapporten is van Urgenda. Zij zeggen dat we de Nederlandse energievraag voor 2030 compleet uit duurzame energiebronnen kunnen halen. Zij spreken over een mogelijke energiebesparing in de industriesector van 40% voor 2030. Verder maakt het rapport inzichtelijk hoe we de grondstoffen meer circulair moeten gaan gebruiken en dat we de rest van de energievraag die uiteindelijk nog nodig is duurzaam moeten gaan opwekken.  

In een ander onderzoek, uitgevoerd door Berenschot en Kalavasta wordt op vier verschillende schaalniveaus bekeken hoe we de energievoorziening klimaatneutraal kunnen inrichten. Ook hier wordt de industriesector een grote rol toegedicht. De onderzoekers benoemen de ontwikkeling van vraag en productie met duurzame energie als belangrijk onderdeel van de oplossing. Verder is er in de conclusie van het onderzoek een grote rol voor de ontwikkeling van technologieën zoals groene waterstof productie en CO2-afvang -en opslag. 

Ook is er door VNCI (Vereniging Nederlandse Chemie Industrie) zelf een onderzoek uitgevoerd over hoe de chemie-industrie tot 90% van haar CO2 uitstoot kan verminderen voor 2050. Dit is erg belangrijk, omdat deze industrie goed is voor zo’n 50% van de uitstoot in de gehele Nederlandse industriesector. In dit rapport komen vooral dezelfde onderwerpen terug die ook al in de vorige twee onderzoeken werden behandeld. Namelijk: circulariteit bij de grondstoffen, elektrificatie van processen, ontwikkeling in groene waterstof productie, CO2-opslag -en afvang.  

Stok en de wortel voor verduurzaming van de industrie

De Nederlandse doelstelling voor verduurzaming van de industrie is om voor 2030 de CO2 uitstoot met 19,4 Mton verminderd te hebben ten opzichte van 1990. Hiervoor hebben zij verschillende subsidies en belastingen ingevoerd. Sinds vorig jaar is de CO2-heffing industrie geïmplementeerd, om bedrijven te laten betalen voor vervuiling. Deze heffing is een toevoeging aan de Europese regeling voor CO2-heffing (EU ETS) en vult aan als de ETS-prijs lager is dan de Nederlandse norm. Deze extra kosten kunnen een goede prikkel vormen voor de industrie om verduurzamingsmaatregelen te nemen. Echter krijgen veel bedrijven in de bovengenoemde sectoren gratis CO2-rechten en worden zij deels gecompenseerd voor hun energierekening. Dit laatste gebeurt door middel van de subsidieregeling Indirecte kostencompensatie ETS. Deze regelingen ondermijnen de werking van het ETS en de CO2-heffing en schaden het “de vervuiler betaalt principe”. 

Hoe verder?

In mei wordt er in de Milieucommissie van het Europees Parlement gestemd over de herziening van het EU ETS. Wat WISE betreft komt er een snelle afbouw van gratis rechten en wordt de subsidieregeling Indirecte kostencompensatie stopgezet. Lukt dit niet op Europees niveau dan kan Nederland er alsnog voor kiezen zelf geen gebruik van deze staatsteunregeling gebruik te maken. Lees hier meer over deze subsidie en teken onze petitie om politici op te roepen deze fossiele subsidie aan de industrie te stoppen.