You are here

De kernafvalgrot van de Finnen

Op het Finse schiereilandje Olkiluoto moet vanaf 2024 hoogradioactief kernafval van drie kerncentrales worden geborgen. De berging is nog in opbouw, maar nu al wordt er door Posiva Oy, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor het Finse kernafval, een doorbraak in de geologische eindberging verondersteld. De Zweedse geoloog Nils-Axel Mörner zegt hierover: “Posiva Oy vindt het voldoende dat vaten met kernafval op 50 tot 100 meter van breukzones opgeslagen worden, maar het zou vijf tot tien kilometer moeten zijn. Het eiland Olkiluoto zit verticaal en horizontaal vol met dergelijke breuken. Daarom ben ik er niet van overtuigd dat de opslag daar veilig is.”[1] Bovendien wordt elk van de 5000 vaten omsloten door 7 ton koper en het is de vraag hoe men kan voorkomen dat toekomstige generaties dat gaan delven.[2]

Zweden heeft hetzelfde concept voor de eindberging van radioactief afval als Finland. In 2018 heeft het Zweedse Hof voor Land en Milieu het opbergplan echter in twijfel getrokken omdat de veiligheid niet is aangetoond.[3] [4] Omdat Finland hetzelfde opslagconcept heeft als Zweden is er dezelfde kritiek; onder andere op de stabiliteit van het graniet en op het gebruik van koper. [5]  [6] In november 2009 kwam een probleem naar boven: het gebruik van koper. Het Zweedse overheidsbeleid is om de gebruikte brandstof van kerncentrales in graniet op te slaan. Dit kernafval wordt omhuld door een koperen laag van vijf centimeter, die 100.000 jaar intact moet blijven. Maar in een rapport van het Zweedse Koninklijk Instituut voor Technologie (KTH) te Stockholm staat dat koper niet alleen roest onder invloed van lucht, zoals gangbaar wordt aangenomen, maar ook in een zuurstofvrije omgeving als water. Dat blijkt uit onderzoek van koperen voorwerpen van het in 1628 gezonken Zweedse oorlogsschip Vasa: het koper is veel dunner geworden dan verwacht. Volgens Gunnar Hultqvist, onderzoeker van het KTH, moeten we daarom vraagtekens zetten bij het gebruik van koper als veilige verpakking van gebruikte brandstof van kerncentrales.[7] Hetzelfde onopgeloste probleem gaat dus op voor Finland.

 

 

[5] Mark Elam en Göran Sundqvist, The Swedish KBS project: a last word in nuclear fuel safety prepares to conquer the world?, In: Journal of Risk Research, Volume 12 Issue 7 & 8 2009, december 2009, p. 969 – 988.
[6] Dr Johan Swahn, the Director of MKG in Sweden wrote in December 2009: “There is no way that anyone can honestly claim that Posiva has a completed robust safety case. The Posiva safety case has not been developed independently, but relies entirely on the Swedish safety case work. The final test of the Swedish safety case will not be done until the Swedish Radiation Safety Authority gives an approval of the safety analysis…This will not be the case before 2013-2014.” “Already now there is concern from the authority about the barrier systems of copper and clay. It is not clear if all relevant copper corrosion processes are known and the risk for clay erosion is still not understood. So an approval is not at all certain. And nothing can today be claimed to be robust.”
[7] Technisch Weekblad, 21 november 2009.